Những điều quan trọng vô hình trong lộ trình phát triển sản phẩm của startup

Phần I: Giai đoạn Pre-seed và Seed

Phát triển sản phẩm ở môi trường startup luôn phải đánh đổi do bị hạn chế về nhiều mặt. Founder muốn ra mắt nhiều tính năng — đây là phần hữu hình của lộ trình phát triển sản phẩm (product roadmap). Nhưng có những trách nhiệm khác cần cân nhắc:

  • Tuyển dụng, quản lý và duy trì đội ngũ cần thiết
  • Lựa chọn công nghệ, cân nhắc ảnh hưởng trong ngắn và dài hạn
  • Thiết lập quy trình và tự động hóa, khắc phục các hậu quả công nghệ do đánh đổi

Những vấn đề này thường không hiện hữu trong lộ trình phát triển sản phẩm. Tuy nhiên, nếu chúng không được quan tâm đúng mức thì có thể gây ra vấn đề lớn.

Nguồn: Rodrigo Martinez

Rodrigo Martinez đã tóm tắt những điều được thảo luận ở SaaSCamp và chia sẻ lại. Bài viết này chuyển ngữ những điều đó để chia sẻ cho cộng đồng startup Việt Nam.

Phần 1 sẽ bàn về giai đoạn Pre-seed và giai đoạn Seed.
Phần 2 tập trung vào giai đoạn Series A (sẽ sớm ra mắt).

Giai đoạn Pre-seed

Ở giai đoạn này bạn đã xác định một vấn đề để giải quyết và ý tưởng thô về sản phẩm. Nhưng quan trọng, hãy nhớ rằng sản phẩm của bạn chưa được kiểm định bởi thị trường. Vì vậy, hãy luôn giả sử rằng mỗi dòng code bạn viết đều có thể bị bỏ đi trong tương lai.

Điều cần thiết nhất ở giai đoạn này là khả năng điều chỉnh nhanh chóng. Mục tiêu duy nhất là xác định đươc đâu là cơ hội kinh doanh thực sự.

Và thường thì sẽ nhanh hơn nếu bạn làm sản phẩm một cách thủ công thay vì lập trình cẩn thận. Lúc này, hãy làm những việc không có khả năng nhân rộng. Nói cách khác, đừng cố gắng làm mọi thứ một cách quy củ để mở rộng quy mô.

Một lí do khác là ở giai đoạn này, bạn thường tự mình phát triển sản phẩm, hoặc có một vài kĩ sư khác làm cùng bạn. Vì vậy, có thể chấp nhận chất lượng code trung bình đủ để bạn hiểu được. Những phần nhỏ nhặt có thể bỏ qua. Miễn là bạn làm nhanh, bởi dù sao sau này bạn cùng phải cấu trúc lại.

Bạn cũng nên buộc bản thân đơn giản hóa mọi thứ tới mức tối thiểu. Chẳng hạn, bạn sẽ chỉ dùng một nền tảng, API, iOS hoặc Chrome… Bạn sẽ chỉ xây dựng một ngôn ngữ, không tự động hóa các quy trình quá sớm.

Việc tìm hiểu trải nghiệm người dùng cũng là một phần việc trong lộ trình phát triển sản phẩm. Bạn cần làm các bảng khảo sát người dùng và thiết lập công cụ phân tích từ sớm.


Giai đoạn seed

Hoặc là bạn đã tìm ra cách kiếm tiền hoặc là bạn đã có những người dùng trung thành. Mô hình của bạn đã được kiểm định phần nào. Xin chúc mừng!

Có nhiều thử thách phía trước: Giờ là lúc để phát triển mô hình kinh doanh và giữ chân người dùng, cũng như thử nghiệm để mở rộng. Nhưng bạn phải làm những điều đó cùng với cái giá của việc mở rộng.

Phần lớn công việc phát triển sản phẩm lúc này vẫn là phát triển những tính năng trực tiếp liên quan tới người dùng. Nhưng bạn đã bắt đầu cấu trúc lại và khắc phục lỗi mã nguồn. Đôi khi bạn còn phải đưa ra quyết định đau đớn là xây lại từ đầu. Theo kinh nghiệm của chúng tôi, bạn sẽ mất gấp đôi thời gian để làm lại.

Bây giờ tốc độ phát triển của bạn không hẳn đã nhanh hơn trước, nhưng bạn lại có vô số ý tưởng mới. Nếu có thể, bạn nên tách biệt vai trò Sản phẩm (product owner) và Kỹ thuật (tech lead). Thêm thời gian đề phòng cho việc tái cấu trúc và cố gắng giữ tập trung. Hãy tiếp tục làm thủ công cho tới khi không thể nữa.

Ở giai đoạn này, vấn đề cốt lõi vẫn là tốc độ phát triển sản phẩm mới. Đừng tự mình làm những thứ có thể mua được, nó sẽ tốn kém hơn khi bạn tự làm rồi lại bỏ đi. Và bạn vẫn cần tiếp tục kiểm định nhiều giả thuyết về sản phẩm.

Bạn cần bắt đầu tái cấu trúc, nhưng đừng xây API ở mọi chỗ, còn quá sớm để làm việc đó. Và nhớ là xây dựng hệ thống kiểm định tự động cho những phần quan trọng. Đừng mắc lỗi do tái cấu trúc và đánh mất niềm tin của khách hàng.

Nếu có điều kiện về tài chính thì bạn nên đầu tư vào các công cụ giám sát và deploy. Nó mang lại nhiều giá trị từ sự tường minh trong hệ thống của bạn.

Đây cũng là lúc để bạn bắt đầu tiếp lập các quy trình kĩ thuật cho một công ty lớn hơn: triển khai (deployment), kiểm tra chéo, kiểm thử và an ninh…

Giờ đây bạn đã được đầu tư, hoặc người dùng mang lại doanh thu cho bạn, và đây là lúc bắt đầu tuyển dụng. Đừng đánh giá thấp độ khó và thời gian cần thiết của việc này.

Rất khó để thuyết phục những người tài giỏi tham gia vào dự án đầy rủi ro của bạn.

Hãy tiếp cận những mối quan hệ gần gũi trước: những người ở trong mạng lưới của bạn, những đồng nghiệp cũ, nhưng người bạn thích và tin tưởng. Nếu bạn có nhà đầu tư tốt, hãy dùng danh tiếng của họ để thuyết phục. Nếu bạn có những khách hàng tốt, hãy lấy điều đó để chứng minh. Dù việc này rất khó, đừng hạ thấp tiêu chuẩn tuyển dụng những nhân sự đầu tiên.

Mở rộng đội ngũ có nghĩa là bạn có thêm nguồn lực để phát triển phần mềm. Nhưng đồng thời, bạn sẽ tốn thêm thời gian cho việc điều phối thường là phức tạp. Bước đầu tiên là hãy tránh khỏi bất cứ nút thắt nào, đừng để công việc của mọi người bị phụ thuộc vào bạn.

Nhân sự ở giai đoạn này cần có khả năng lãnh đạo, có thể tin tưởng và chủ động trong công việc. Đây không phải là lúc tuyển thực tập sinh, trừ khi họ rất xuất sắc.

Ở giai đoạn này, bạn cũng chuẩn bị để mở rộng. Bạn có thể nhân đôi hay nhân ba đội ngũ lên mà không nhận ra. Vì vậy cũng cần có văn hóa làm việc, chất kết dính đặc biệt làm nên một doanh nghiệp vĩ đại. Cụ thể, hãy xác định những giá trị của mình, tài liệu hóa chúng và làm cho mọi người nhận thức rõ ràng về chúng, mang chúng vào các cuộc phỏng vấn. Hãy tuyển những người đa tài và tin vào tầm nhìn của bạn.

Sự phát triển của công ty phụ thuộc rất nhiều vào phát triển sản phẩm, nhưng đội ngũ marketing, bán hàng và chăm sóc khách hàng cũng quan trọng không kém. Vì vậy hãy thống nhất trong đội ngũ kĩ thuật rằng luôn cần xem xét kĩ những yêu cầu từ các đội ngũ ấy để cùng phát triển.

Nguồn : Innovatube



Đối tác của chúng tôi

User Panel

Hỗ trợ